Internationale Dag van de Palliatieve Zorg

Voor veel mensen is de term ‘palliatieve zorg’ een synoniem voor het levenseinde en de stopzetting van curatieve behandelingen. Ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Palliatieve Zorg op 8 oktober wil de Brusselse Federatie voor Palliatieve en Continue Zorg (BFPZ) de aandacht vestigen op de recente wetswijziging[1] die de definitie van palliatieve zorg verruimt.

Een aantal elementen weerlegt deze oude kijk op palliatieve zorg. Ten eerste toont de realiteit dat de behoefte aan comfort en verlichting kan ontstaan zodra een ernstige ziekte wordt gediagnosticeerd. Ten tweede hebben verschillende studies[2] de medische, psychologische en sociale behoeften lang voor de terminale fase geobjectiveerd. Een van deze studies toont ook aan dat palliatieve zorg in België gemiddeld pas twee tot drie weken voor het overlijden van de patiënt wordt opgestart!

“Hoewel de wet betreffende de palliatieve zorg uit 2002 een grote stap voorwaarts was in de erkenning van het recht op palliatieve zorg, was het tijd om de wet aan te passen aan de medische ontwikkelingen”, zegt dr. Dominique Bouckenaere, voorzitter van de BFPZ.

De nieuwe wet brengt twee belangrijke wijzigingen met zich mee. Ten eerste is palliatieve zorg niet langer beperkt tot het levenseinde. Ten tweede sluiten curatieve zorg en palliatieve zorg elkaar niet langer uit.

Voor de BFPZ is het tijd om een cultuur te creëren waarin het onderwerp zonder taboes kan worden besproken met patiënten en hun naasten. “Studies hebben aangetoond dat vroege en geïntegreerde palliatieve zorg niet alleen de levenskwaliteit van de patiënten verbetert, maar ook hun levensduur kan verlengen en in sommige gevallen zelfs de kosten van de gezondheidszorg kan verlagen. Door in een vroeg stadium met patiënten over palliatieve zorg te praten, zullen sommigen bepaalde agressieve behandelingen of onnodige ziekenhuisopnames aan het einde van hun leven weigeren ten gunste van comfortzorg”.

Om deze nieuwe visie in de praktijk om te zetten, heeft een studie onder leiding van prof. M. Desmedt en in opdracht van de FOD Volksgezondheid de PICT-tool ontwikkeld, die kan worden gebruikt om palliatieve patiënten vroeger op te sporen, ongeacht hun pathologie, en om de intensiteit van hun behoeften te evalueren. “De Federale Evaluatiecel Palliatieve Zorg werkt nu aan de implementatie van deze tool in de praktijk”, merkt dr. Bouckenaere op.

“Binnen de Brusselse federatie hopen we dat deze vooruitgang in de wetgeving een sterk signaal zal zijn in de richting van een mentaliteitsverandering. Nu moeten we alleen nog de clichés doorbreken, de taboes bestrijden en van deze nieuwe visie een nieuwe zorgstandaard maken”, besluit de voorzitter van de BFPZ.

________

[1] De wet tot wijziging van de wet van 14 juni 2002 om de definitie van palliatieve zorg te verruimen, goedgekeurd door de Kamer op 23 juni 2016, werd afgekondigd op 21 juli 2016 (Belgisch Staatsblad van 29 augustus 2016).

[2] FLanders study to Improve End-of-life Care and Evaluation tools (FLIECE)